Xhamia ''Hagia Sophia'' e Stambollit ka vendosur një tarifë hyrjeje - Këtu keni janë disa alternativa falas për xhami të tjera

Stambolli, një metropol kakofon që shtrihet në Lindje dhe Perëndim, është shtëpia e më shumë se 3,000 xhamive. Një prej tyre, ''Hagia Sophia'', është atraksioni yll i qytetit. Ajo filloi të jetë si një kishë e krishterë, u shndërrua në një xhami në vitin 1453, në një muze në vitin 1935 dhe më pas në një xhami sërish më 2020-në. Deri këtë javë, hyrja në ndërtesën fetare të mbuluar me mozaik ishte falas. Tani, autoritetet kanë vendosur një tarifë prej 25 euro për të ndihmuar në financimin e konservimit të saj. Ndërsa Hagia Sophia, një mikrokozmos i historisë së qytetit, duhet të jetë ende në itinerarin tuaj të udhëtimit, tarifa e re mund të jetë motivim për të eksploruar disa nga xhamitë më pak të vizituara të Stambollit. Pse duhet të vizitoni ''Hagia Sophia''? Qasja në ''Hagia Sophia'' është paksa zhgënjyese: barrikada të rënda anti-terroriste dhe skanerë sigurie errësojnë pamjen e ndërtesës ndërsa radhë e hyrjes është goxha e gjatë. Por koha e marrë për të pritur mund të shpenzohet mirë për të kaluar në epokat e historisë së strukturës. Kur Perandori Konstandinopoji e bëri Stambollin (më pas u pagëzua Kostandinopojë) kryeqytetin e tij bizantin në vitin 330 pas Krishtit, ai solli me vete krishterimin. Kisha e parë e perandorit dhe një kishë e dytë në vend u shkatërruan, por kisha e tretë që daton nga viti 537 pas Krishtit është baza e asaj që mbetet sot. Me pushtimin osman të qytetit në vitin 1453, kisha ortodokse u shndërrua nga Sulltan Mehmeti II në një xhami me ndryshime kryesisht sipërfaqësore. Struktura thelbësore - një hapësirë e madhe qendrore me kube e rrethuar nga gjysmë kube - u ruajt. Ajo u bë një paradigmë arkitekturore e imituar në xhamitë osmane për një mijëvjeçar më pas. Pjesët e mozaikëve vezullues që përshkruanin figura nga Bibla u suvatuan, ndërsa ato jashtë në holl u lanë ashtu. Pas konvertimit në një muze nën Republikën e re laike Turke në vitin 1935, elementët duke përfshirë dekorimet e dyshemesë së mermerit dhe mozaikët u dolën përsëri në dritë. Pjesa më e madhe e mistikës origjinale të brendshme është fshirë nga ndriçimi modern elektrik. Por ka ende mrekulli për të gjetur në pllakat e buta të arta sipër, rrezatuese nga rrezet e diellit që rrjedhin përmes dyzet dritareve të vogla që rrethojnë bazën e kupolës. Pjesët e poshtme të mureve janë pasuruar me panele dhe shtylla prej mermeri të gjelbër, të kuq të errët dhe gri. Ndërtesa 1500-vjeçare, e cila është një sit i Trashëgimisë Botërore, ka vuajtur gjatë shekujve nga tërmetet, konservimi i dobët dhe tani rreth 3.5 milionë vizitorë vjetorë. Autoritetet turke thonë se tarifa e re e hyrjes - si dhe instalimi i kamerave të sigurisë, zbulimit të zjarrit dhe sistemeve të komunikimit të urgjencës - janë pjesë e rekomandimeve të UNESCO-s për të 'racionalizuar' numrin e vizitorëve. Xhamitë më të mira alternative në Stamboll Ashtu si ''Hagia Sophia'', xhamitë e tjera në qytet kanë fuqinë për të transportuar vizitorë në të kaluarën e Stambollit. Në një shkallë të ngjashme madhështie është Xhamia Süleymaniye, e ndërtuar në mesin e shekullit të 16-të për të pasqyruar eminencën e mbrojtësit Sulltan Sulejmani i Madhërishëm. Struktura kolosale prej guri të zbehtë ndodhet në një pikë të këndshme mbi ngushticën e Bosforit, e rrethuar nga kopshte të qeta. Arkitekti i njohur Mimar Sinan ndërtoi kupolën 26 metra në diametër dhe 53 metra të lartë - më e lartë se Harku i Triomfit në Paris. Brendësia e mbushur me dritë është zbukuruar me modele të ndërlikuara të pikturuara, ndërsa në oborrin e jashtëm, varri i sulltanit është vendosur në një kuti bizhuterish të një ndërtese me pllaka të futura prej fildishi. Jo të gjitha xhamitë qëndrojnë kaq spektakolare në horizont, por ato ende fshehin thesare befasuese. Xhamia e Rüstem Pashës shtrihet pranë Pazarit të Erëzave dhe aksesohet nëpërmjet një shkalle të thjeshtë guri të mbuluar. Megjithatë, struktura e projektuar nga Sinani i shekullit të 16-të i jep Xhamisë Blu - edhe më shumë vëmendje për punimet e saja të famshme me pllaka. Si jashtë ashtu edhe brenda, ndërtesa është e veshur me pllaka blu të thellë, kobalt dhe bruz të gjallë nga rajoni i famshëm i prodhimit të qeramikës të Iznikut. E studiuar nga afër, çdo pllakë qeramike e lyer me dorë është një paraqitje e shkëlqyer e tulipanëve, karafilave dhe rozetat e stilizuara (dhe dhjetëra variacione të secilit). Shumë nga mijëra xhamitë e Stambollit datojnë gjithashtu nga periudha shumë të mëvonshme. Xhamia Şakirin u ndërtua në vitin 2009. Ajo nuk shquhet vetëm për formën e saj me kupolë metalike të epokës hapësinore, por edhe sepse brendësia e saj është projektuar nga Zeynep Fadıllıoğlu - thuhet se është gruaja e parë që ka projektuar një xhami në Turqinë moderne, shkruan Euronews, transmeton Klankosova.tv. ​