Tensionet në Kosovë kanë çuar në një mbytje të tmerrshme të fjalës së lirë

Në një lëvizje që çoi në mënyrë të parashikueshme në rritjen e tensioneve midis shumicës etnike shqiptare të Kosovës dhe pakicës së saj etnike serbe, kryeministri i Kosovës Albin Kurti së fundi vendosi kryetarë shqiptarë etnikë në katër qytete me shumicë serbe në veri të Kosovës pasi serbët etnikë bojkotuan zgjedhjet. Pasuan dhuna dhe bllokimet e rrugëve, duke filluar nga fundi i majit që deri më sot kanë çuar në lëndime në dhjetëra anëtarë paqeruajtës të Kombeve të Bashkuara dhe akoma më shumë vendas. Si rezultat, NATO-ja ka rritur numrin e forcave paqeruajtëse në Kosovë në përpjekje për të parandaluar dhunën e mëtejshme. Veprimet e Kurtit sollën dënimin e shpejtë nga Sekretari amerikan i Shtetit Antony Blinken dhe presidenti francez Emmanuel Macron se ai kishte nxitur një krizë të panevojshme. Dhe në përpjekjen e fundit për të qetësuar ujërat e stuhishme, ish-presidenti Bill Clinton, i vlerësuar kryesisht për përfundimin e luftës në Kosovë gati 25 vjet më parë, ka udhëtuar edhe një herë në Ballkan me shpresën për të rivendosur rendin. Shqetësimet e tyre të përbashkëta dhe rezistenca etnike serbe, deri më tani nuk e kanë zhgënjyer kryeministrin. Në vend të kësaj, Kurti ka përdorur agjencitë shtetërore për të tentuar të synojë mediat që raportojnë për krizën. Në një seancë të befasishme në mes të qershorit, Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë e Kosovës pezulloi certifikatën e biznesit të stacionit televiziv Klan Kosova dhe kompanisë së saj, amë, dhe ministria ngriti akuza kundër drejtuesve të kompanisë për krimin e pretenduar të emërtimit të qyteteve kosovare si serbe në atë që përndryshe do të përbënte një gabim klerik. Ditë më vonë, zyrtarët e ministrisë hoqën gjithashtu plotësisht certifikatën e biznesit të ofruesit kabllor Artmotion LLC, duke e përmendur atë si një kërcënim serioz për sigurinë publike. Artmotion që nga viti 2018 ka ofruar shërbime televizive kabllore me abonim për një milion shtëpi kosovare përmes një formacioni 14-kanalësh në bashkëpunim me kompani të tilla si: Sony, Paramount dhe NBCUniversal. Ashtu siç transmeton Klan Kosova në rrjetin kabllor Artmotion, kjo lëvizje praktikisht e mbylli televizionin. Veprimi bëri që Instituti Ndërkombëtar i Shtypit t'u bashkohet organizatave të tjera të lirisë së mediave dhe gazetarisë për të shprehur alarmin, duke i quajtur veprimet e qeverisë kosovare "jashtëzakonisht serioze" dhe duke thënë se kjo përbën "kërcënim për ushtrimin e lirisë së mediave në Kosovë". Vetë akti i informimit të Klan Kosovës për akuzat ishte një akt frikësimi, i pastër dhe i thjeshtë – një përfaqësues i vetëm i kompanisë u hodh para ministres Rozeta Hajdari dhe gjashtë-shtatë burokratëve pa e ditur qëllimin e takimit. Përfaqësuesit iu tha se një nga dokumentet e biznesit të Klan Kosovës përfshinte emrat “Peje-Serbia” dhe “Gjakove-Serbia” – përsëri, më së shumti një gabim klerik. Studiues të ndryshëm juridikë dhe avokatë të të drejtave të njeriut, duke përfshirë Asociacionin e Gazetarëve të Kosovës dhe ish-shefin e Protokollit të Kosovës, Adnan Merovci, argumentuan se pezullimi i licencës së Klan Kosovës ishte më shumë politik sesa ligjor. E turpëruar nga analizat ligjore që tregojnë se i mungonte autoriteti për të pezulluar licencën, Agjencia Kosovare e Regjistrimit të Bizneseve të Ministrisë së Industrisë e revokoi pezullimin dhe në vend të kësaj ngriti kallëzim penal. Gazetari kosovar Adriatik Kelmendi shprehu tronditjen se ky lloj censurimi ndaj mediave kryesore të vendit mund të ndodhë në një demokraci, e bërë për të frikësuar “një popull, ideali i të cilit për të jetuar lirisht nuk është shtypur kurrë”, ka thënë ai në faqen e Klan Kosovës, në komentet e përkthyera nga gjuha shqipe. Stacioni, tha ai, “mban një qasje kritike dhe vëzhguese ndaj fenomeneve të ndryshme brenda institucioneve të qeverisë dhe shoqërisë. “Kjo lëvizje e qeverisë është një njollë në pretendimin e Kosovës për të qenë një shtet demokratik. “Ka fuqi që synojnë të mbyllin mediat. Në vendet si: Rusia dhe Bjellorusia, ashtu edhe në Serbi si dhe Korenë e Veriut”, tha Kelmendi. Pavarësisht nga potenciali për një zgjidhje të shpejtë të këtij gabimi klerikal, tensionet ndërmjet serbëve etnikë dhe shqiptarëve etnikë kosovarë — dhe midis Serbisë dhe Kosovës — mbeten të larta. Shkrimi original është publikuar në të përditshmen amerikane “Chicago Tribune”. (Duggan Flanakin është drejtor i Kërkimit të Politikave në Komitetin Për Një të Nesërme Konstruktive (CFACT).