‘Si një zë nga ferri’: A u përdor arma ilegale zanore kundër protestuesve në Serbi?

Ivana Iliq Sunderiq thotë se nuk kishte dëgjuar kurrë diçka kaq alarmante dhe shqetësuese në një protestë sa zhurma që theu një heshtje përkujtimore gjatë një mitingu të madh antiqeveritar në kryeqytetin e Serbisë, Beograd. “Ishte qetë dhe paqësore dhe më pas dëgjuam diçka që nuk mund ta shihnim … si një tingull që rrotullohej drejt nesh, një fishkëllimë,” tha ajo për incidentin e 15 marsit. "Njerëzit filluan të nxitojnë për siguri drejt trotuarit, duke ndjerë se diçka po lëvizte drejt nesh në rrugë". Ishte "një tingull i përmbajtur që zgjati vetëm 2-3 sekonda, por shumë i pazakontë dhe shumë i frikshëm, si një tingull nga ferri", tha ajo, raporton Associated Press, transmeton Klankosova.tv. Iliq Sunderiq nuk ishte e vetme në përshkrimin e panikut. Qindra të tjerë kanë ofruar llogari të ngjashme, duke shkaktuar akuza se policia, ushtria ose shërbimet e sigurisë nën kontrollin e rreptë të presidentit autoritar serb Aleksandar Vuçiç përdorën një armë akustike të kontrollit të turmës për të synuar protestuesit paqësorë. Armët, të cilat janë të paligjshme në Serbi, lëshojnë valë zanore të cilat mund të shkaktojnë dhimbje veshi, çorientim, çarje të timpanit të veshit apo edhe dëmtime të pakthyeshme të dëgjimit. Incidenti grumbulloi më shumë presion mbi Vuçiqin, i cili është tronditur nga gati pesë muaj protesta kundër korrupsionit për shembjen në nëntor të një tende betoni në një stacion hekurudhor në qytetin verior të Novi Sadit që la 15 të vdekur. Zyrtarët e Serbisë kanë lëshuar shpesh mohime kontradiktore se një armë akustike ishte drejtuar ndaj demonstruesve. Thirrjet janë shtuar për përgjigje se çfarë e shkaktoi bujën e papritur, nëse jo një pajisje zanore. Policia, ushtria e Serbisë dhe agjencia e sigurimit shtetëror, BIA, fillimisht mohuan të posedonin pajisjen akustike me rreze të gjatë (LRAD) të prodhuar në SHBA, e cila është e paligjshme në Serbi dhe disa vende të tjera. AP raporton më tej se kur iu prezantuan fotot e pajisjes së montuar në një automjet dhe të vendosur në tubimin e qindra mijëra protestuesve, zyrtarët pranuan se kishin një armë zanore, por këmbëngulën se ajo nuk ishte përdorur kundër protestuesve. Armët zanore përdorin valë zanore për të çorientuar ose dëmtuar individët duke shfrytëzuar energjinë akustike, duke shkaktuar efekte fizike dhe psikologjike, të tilla si marramendje, çorientim ose dhimbje të forta koke.