Në shkurt 2022, miliona viktima të pushtimit të paprovokuar dhe të pajustifikuar rus të Ukrainës – kryesisht gra dhe fëmijë – gjetën siguri në Poloninë fqinje.
Polonia ishte e para që i erdhi në ndihmë Ukrainës.
Dhe në atë që ka rezultuar të jetë burimi më i vlefshëm i Kievit, polakët e vunë në dispozicion territorin e tyre si thellësi strategjike për mbrojtjen e Ukrainës, duke krijuar një qendër kritike ushtarake për furnizimet me armë nga e gjithë bota.
Mbi të gjitha, megjithatë, Polonia besonte në fitoren e Ukrainës ndonëse aleatët e tjerë arritën në përfundimin se ishte tepër vonë për të armatosur vendin. Tanket e dhuruara nga polakët ndihmuan në mbrojtjen e Kievit dhe obusët e prodhimit polak ndihmuan në çlirimin e territoreve të pushtuara nga Rusia në rajonet Kharkiv dhe Kherson.
Kjo erdhi me një çmim të prekshëm për Poloninë. Nga të gjithë aleatët, polakët morën mbi vete barrën më të rëndë kur erdhi puna për të ndihmuar Ukrainën – ekuivalente me mbi 3 për qind të PBB-së së vendit, gati katër herë më shumë se Gjermania e pasur dhe pothuajse 10 herë më shumë se Shtetet e Bashkuara.
Sidoqoftë, ne besojmë se ia ka vlejtur. Mbështetja jonë për Ukrainën ka qenë gjithashtu në interesin kombëtar polak.
Në mënyrë proporcionale, koston më të madhe për ndihmën ndaj Ukrainës e kanë përballuar rajonet kufitare lindore të vendit tonë, të cilat përjetuan tragjikisht tmerret e pushtimit gjerman dhe sovjetik në të kaluarën. Dhe po, njerëzit atje e dinë më mirë se çfarë do të thotë lufta. Dhe ishin pikërisht në këto rajone që refugjatët ukrainas mbërritën për herë të parë, dhe shpesh vendosën të qëndronin.
Këto janë rajone kryesisht më të varfra të vendit tonë, të cilat tradicionalisht e sigurojnë jetesën nga bujqësia. Dhe mbështetja e tyre për të ndihmuar në përballimin e jetesës është gjithashtu në interesin më të mirë të Polonisë.
Këtu nuk ka absolutisht asnjë kontradiktë. Mbështetja e Ukrainës kundër pushtimit të Rusisë dhe mbrojtja e qytetarëve tanë dhe mbrojtja e tyre kundër konkurrencës së padrejtë ekonomike – të dyja i shërbejnë interesit të Polonisë në të njëjtën kohë.
Sa më e fortë të jetë Polonia, aq më shumë mund ta ndihmojë Ukrainën. Ne dëshirojmë të shohim një shtet të fortë ukrainas të dalë nga kjo luftë me një ekonomi të gjallë dhe ne kemi vendosur paratë tona te goja jonë.
Por kurrë nuk kemi qenë pranues kryesor i grurit ukrainas; ne kemi sektorin tonë të fuqishëm bujqësor. Para pushtimit të Rusisë, më pak se 1 për qind e të korrave ukrainase shiteshin në tregun polak dhe shumica dërgoheshin në vendet me të ardhura mesatare në Afrikë dhe Azi.
Vetëm pasi Rusia mbylli në mënyrë të njëanshme Detin e Zi, duke kërcënuar se do të shkaktonte një krizë globale ushqimore, gruri ukrainas filloi të shkonte përmes Polonisë në portet e Detit Baltik dhe më pas te konsumatorët në anën tjetër të botës.
Por ajo që ishte krijuar për të lehtësuar një rrugë tranziti emergjent për grurin ukrainas, në mënyrë që të mund të arrinte marrësit e saj tradicionalë jashtë Evropës, përfundimisht doli të ishte një skemë që lejonte shitjen e pakufizuar të grurit në tregun polak. 600 herë më shumë grurë u eksportua nga Ukraina në Poloni në katër muajt e parë të vitit 2023 sesa një vit më parë, duke shkaktuar përçarje të tregut dhe humbje për fermerët polakë.
Në një kohë kur Rusia po mbyllte gradualisht korridorin e grurit të Detit të Zi, miliona tonë grurë ukrainas përfunduan në vendin tonë në vend që të dërgoheshin në vendet e Jugut Global që kishin më shumë nevojë për të. Komunitetit ndërkombëtar i mungonte vullneti politik për të thyer bllokadën e Rusisë ndaj Detit të Zi; dhe tregtarët e pandershëm të drithërave përfituan nga korridoret tranzit nëpër Poloni për të bërë një fitim të shpejtë.
Dhe fermerët polakë e paguan çmimin.
Në këtë sfond, qeveria polake nuk kishte zgjidhje tjetër veçse të ndërhynte dhe të mbronte fermerët e saj duke prezantuar një ndalim të importit të grurit ukrainas – veçanërisht pasi atyre iu refuzua ndihma kuptimplotë nga Komisioni Evropian, i cili në fund të fundit ka për qëllim të përfaqësojë vendet anëtare të Bashkimit Evropian.
Sot, partitë kryesore politike polake – nga e majta dhe e djathta e spektrit politik – janë në favor të mbajtjes së ndalimit të importit dhe ky është një tregues se kjo është një çështje e interesit ekonomik kombëtar.
Ka habitur shumë polakë që presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky po akuzon tani Poloninë për mungesë solidariteti. Solidariteti – një nocion që polakët e kuptojnë më pak në botë – shkon në të dyja drejtimet.
Ai gjithashtu nënkupton ndarje të drejtë të barrës mes koalicionit të botës së lirë, i cili ka vendosur të qëndrojë krah për krah me Ukrainën për aq kohë sa duhet. Kombi polak ka një arsye legjitime për të vënë në dyshim se pse duhet të paguajë faturën për ndihmën e Ukrainës dy herë, ndërkohë që shoqëritë më të pasura evropiane nuk janë ende të gatshme të marrin më shumë përgjegjësi dhe kanë ndjekur një politikë bashkëpunimi me Moskën për një kohë të gjatë.
Le të jemi seriozë dhe të mos e kthejmë këtë grindje në teatër politik. Gjatë një emergjence, siguria e atyre që vijnë për t’u shpëtuar është gjithashtu prioritet, dhe ndihma ndaj Ukrainës në luftën e saj ekzistenciale kundër Rusisë është një rast i tillë.
Pasi ka dëshmuar rolin e saj si një shpëtimtar i qëndrueshëm dhe i besueshëm, Polonia duhet të mbrojë edhe shtëpinë e saj.
Polonia do të vazhdojë të mbështesë përpjekjet e Ukrainës për t’u bashkuar me NATO-n dhe BE-në. Por Varshava do të kundërshtojë gjithashtu çdo konkurrencë të pandershme.
Zbigniew Rau është ministri i Jashtëm polak
Shkrimi është publikuar origjinal në "Politico", dhe është përkthyer nga Klankosova.tv●●●
ASHKRIMI NGA
A
Editorial nga Klan Kosova — ndjek kolumne dhe zhvillimet e tjera kryesore të vendit.
