Irani: Pse tani dhe pse kjo ndërhyrje?

Arsyetimi pas Operacionit “Roaring Lion” — si dhe koha e ndërmarrjes së tij — kuptohen më së miri duke analizuar sjelljen e kaluar dhe aktuale të regjimit iranian. Një vështrim i shkurtër mbi atë që mund të ndodhë në të ardhmen, nëse ky regjim lihet i pakontrolluar, është po ashtu ndriçues. Rreziqet që paraqet Republika Islamike e Iranit janë të dukshme që nga marrja e pushtetit nga elementë radikalë 47 vite më parë. Në planin e brendshëm, ky regjim teokratik ka shtypur qytetarët e vet që në fillim, duke u mohuar të drejtat themelore të njeriut, ndërsa në planin ndërkombëtar ka ndjekur një politikë agresive për gati gjysmë shekulli. Pas marrjes peng të diplomatëve amerikanë në vitin 1979 dhe mbështetjes së sulmeve vetëvrasëse të Hezbollahut kundër qytetarëve amerikanë, francezë dhe izraelitë në Liban gjatë viteve 1980, regjimi iranian u shndërrua në një nga sponsorët kryesorë shtetërorë të terrorizmit në botë. Makineria e dhunës dhe shkatërrimit e këtij regjimi vepron si në Lindjen e Mesme ashtu edhe globalisht. Ndër të tjera, ai ka ofruar financim, armë, trajnim dhe drejtim strategjik për organizatat e tij të lidhura — përfshirë Hezbollahun, Hamasin, milicitë në Irak dhe Siri, si dhe Huthit në Jemen — dhe mban një rrjet të gjerë grupesh në Amerikën Latine, Azi dhe Afrikë. Teokratët që sundojnë Iranin i përmbahen një ideologjie aq ekstreme sa është e vështirë të kuptohet plotësisht. Kjo reflektohet edhe në trajtimin e popullsisë së tyre, qoftë përmes burgosjes së grave për mënyrën e veshjes apo shtypjes së dhunshme të protestave. Përkushtimi i plotë ndaj agjendës globale të regjimit — që përfshin slogane si “Vdekje Amerikës” dhe “Vdekje Izraelit” — shihet edhe në sakrificat që ai është i gatshëm të bëjë në kurriz të qytetarëve të vet. Ndërkohë që shumë iranianë përballen me vështirësi ekonomike dhe mungesë të shërbimeve bazë, regjimi vazhdon të shpenzojë miliarda për mbështetjen e aleatëve të tij dhe për ambicie ushtarake, duke përkeqësuar edhe më tej situatën përmes sanksioneve ndërkombëtare. Më shqetësuese është vazhdimi i zhvillimit të kapaciteteve bërthamore dhe përshpejtimi i prodhimit të raketave balistike me rreze të gjatë veprimi. Janë pikërisht këto dy rreziqe që shpjegojnë pse Operacioni “Roaring Lion” u ndërmor në këtë moment. Përpjekjet e Izraelit dhe Shteteve të Bashkuara për të adresuar këto shqetësime përmes mjeteve diplomatike në muajt e fundit nuk dhanë rezultatet e dëshiruara. Përkundrazi, regjimi iranian ka intensifikuar aktivitetet e tij, duke zhvendosur infrastrukturën kritike bërthamore dhe të raketave në objekte të thella nën tokë, me qëllim shmangien e çdo ndërhyrjeje të mundshme. Kjo e bëri të domosdoshme ndërmarrjen e veprimeve për të neutralizuar këto kërcënime përpara se ato të bëheshin të pakontrollueshme. Përtej kërcënimit të drejtpërdrejtë ndaj Izraelit, veprimet e Iranit paraqesin një rrezik në rritje për stabilitetin rajonal dhe më gjerë. Zhvillimi i kapaciteteve raketore me rreze të gjatë shton shqetësimet edhe për sigurinë ndërkombëtare. Një regjim me këtë orientim ideologjik, i pajisur me kapacitete të avancuara bërthamore dhe raketore, do të përbënte një rrezik serioz global. Ai do të kishte mundësinë të ushtrojë presion dhe të destabilizojë rajone të tëra. Një skenar i tillë do të kishte pasoja të rënda edhe për ekonominë globale, veçanërisht duke pasur parasysh rëndësinë strategjike të rrugëve kryesore të transportit të energjisë. Parandalimi i këtij skenari është bërë një prioritet strategjik. Vendimi për të vepruar reflekton përpjekjen për të ndalur këto rreziqe përpara se ato të arrijnë një pikë të pakthyeshme.