Hovenier: Presim bashkëpunim me këtë qeveri, sikurse me çdo qeveri të mëparshme

Mirëdita. Presidente Jahjaga, Shkëlqesi, anëtarë të trupit diplomatik, të nderuar të ftuar. Njëzet e pesë vjet më parë, bota ishte dëshmitare e një fushate të tmerrshme të spastrimit etnik të kryer nga regjimi i Millosheviqit këtu në Kosovë. Më kujtohet dita kur bisedimet e paqes në Rambuje përfunduan pa marrëveshje. Ne shterëm të gjitha përpjekjet dhe rrugët diplomatike për t'i dhënë fund brutalitetit të regjimit të Millosheviqit. Siç tha Presidenti Bill Clinton më 23 mars 1999, një ditë përpara se NATO të niste Operacionin Forcat Aleate, “Nëse presidenti Millosheviq nuk është i gatshëm të bëjë paqe, ne jemi të gatshëm të kufizojmë aftësinë e tij për të bërë luftë me kosovarët”. Ne e shënojmë me solemnitet këtë 25 vjetor të fillimit të operacionit të NATO-s. Ne kujtojmë qindra mijëra njerëz të pafajshëm të dëbuar nga shtëpitë e tyre dhe mijëra të vrarë ose të zhdukur. Na vjen keq shumë për humbjen e jetëve të civilëve të pafajshëm, përfshirë ata që vdiqën gjatë operacionit të NATO-s. Pasi shteroi të gjitha alternativat për të ndaluar gjakderdhjen, NATO kishte një imperativ moral për të vepruar – dhe ne e bëmë. Dhe përdorimi i forcës në këtë rast ishte i domosdoshëm dhe legjitim, duke pasur parasysh krizën humanitare që bota po shihte të shpalosej në kohë reale. Siç shpjegoi më tej Presidenti Clinton në atë kohë: “Ne veprojmë për të mbrojtur mijëra njerëz të pafajshëm në Kosovë nga një ofensivë ushtarake në rritje. Ne veprojmë për të parandaluar një luftë më të gjerë… ne veprojmë për të qëndruar të bashkuar me aleatët tanë për paqe”. Shtetet e Bashkuara mbështetën fushatën 78-ditore të NATO-s për të dëbuar forcat e Millosheviqit nga Kosova dhe për t'i dhënë fund spastrimit etnik, duke kontribuar në mijëra fluturime ajrore ndërsa ne vazhduam të rrisnim presionin diplomatik. Operacioni Forca Aleate hapi rrugën për përfundimin e armiqësive dhe krijimin e kushteve për kthimin e refugjatëve të të gjitha etnive që e quajnë Kosovën në shtëpi. Të gjitha përpjekjet tona ishin në mbështetje të vizionit tonë të përbashkët afatgjatë për një Evropë që është “e plotë, e lirë dhe në paqe”. Njëzet e pesë vjet më parë, NATO veproi për të avancuar atë vizion për Evropën; ne vazhdojmë të punojmë sot për ta arritur atë. Dua të rikonfirmoj përkushtimin tonë për të siguruar që ngjarjet e tmerrshme që ndodhën në Kosovë 25 vjet më parë të mos përsëriten më kurrë. Ne mbetemi të përkushtuar për të mbështetur rolin e vazhdueshëm stabilizues që luan Forca e NATO-s në Kosovë. Ne e pranojmë dhe shprehim vlerësimin tonë për përkushtimin dhe sakrificat e KFOR-it këtu gjatë 25 viteve të fundit. Dhe ndërsa përkujtojmë trimërinë e atyre që qëndruan kundër spastrimit etnik dhe atyre që vazhdojnë të ruajnë paqen sot, ne përsërisim vizionin e një Evrope të tërë, të lirë dhe në paqe. Ne e shohim stabilitetin dhe sigurinë në Ballkanin Perëndimor si çelësin për avancimin e këtij premtimi, veçanërisht pas pushtimit të pamëshirshëm në shkallë të plotë të Putinit në Ukrainë, ku po shohim shkatërrime dhe katastrofë të paimagjinueshme humanitare. Për Kosovën, urgjenca e integrimit evropian dhe euroatlantik është e qartë; është mjeti për të garantuar sigurinë, prosperitetin dhe liritë demokratike që dëshironi për fëmijët tuaj. Është gjithashtu thelbësore për të avancuar sigurinë dhe stabilitetin e qëndrueshëm në rajon. Në këtë kontekst, më duhet të përsëris atë që unë dhe zyrtarë të tjerë amerikanë e kemi thënë vazhdimisht: Rruga e vetme për integrimin e Kosovës në institucionet evropiane dhe euroatlantike është përmes dialogut të lehtësuar nga BE-ja, dhe konkretisht me mirëbesim dhe zbatimin e plotë të të gjitha angazhimeve që Kosova ka bërë në kuadër të Dialogut. Ne llogarisim që kjo Qeveri e Kosovës, ashtu siç kemi llogaritur në qeveritë e mëparshme të Kosovës, të punojë në partneritet me ne ndërsa vazhdojmë në përpjekjet tona për të ndërtuar një rajon të qëndrueshëm, të begatë, multietnik dhe të sigurt të Ballkanit Perëndimor. Gati njëzet e pesë vjet që nga Operacioni i Forcave Aleate dhe çlirimi i Kosovës, populli i Shteteve të Bashkuara ka qenë krenar që qëndron krah për krah me popullin e Kosovës, ndërsa ju keni ndërtuar – nga themeli – një demokraci sovrane, të pavarur, multi-etnike. Ne jemi të përkushtuar që të bashkëpunojmë me ju për të siguruar që çdo individ në Kosovë të mund të jetojë me kushte dinjiteti, lirie dhe sigurie, pa marrë parasysh përkatësinë etnike apo rrethanat. Pra, teksa shënojmë ngjarjet e 25 viteve më parë, dhe duke reflektuar për të kaluarën e vështirë të Kosovës, shpresoj se mund të shikojmë edhe përpara drejt së ardhmes – një të ardhme me mundësi të pasura për Kosovën dhe për rajonin. Shpresoj se mund të ripërkushtohemi për të punuar drejt një të ardhmeje në të cilën Kosova do të realizojë premtimet dhe vizionin e Deklaratës së Pavarësisë dhe Kushtetutës së një shoqërie sovrane, demokratike, multietnike. Jam i bindur se mund ta avancojmë së bashku këtë vizion dhe të garantojmë siguri dhe dinjitet për popullin e Kosovës dhe për rajonin më të gjerë. Faleminderit. Fjala e Ambasadorit Hovenier në takimin e Këshillit të Ambasadorëve të Kosovës në përkujtimin e ndërhyrjes së NATO-s, më 22 mars 2024.