Kanë kaluar dy vite nga masakra e 7 tetorit — një ngjarje e gdhendur në kujtesën kolektive të popullit hebre dhe në historinë moderne të Izraelit si sulmi më i tmerrshëm ndaj hebrenjve që nga Holokausti. Ajo që ndodhi atë mëngjes të errët të së shtunës nuk ishte thjesht një akt terrori. Ishte një shpërthim mizorie çnjerëzore, një ditë kur vetë themelet e moralit dhe njerëzimit u shkatërruan.
Në orët e para të 7 tetorit 2023, ndërsa familjet po përgatiteshin për të festuar festën hebraike të Simchat Torah, mijëra terroristë të armatosur rëndë nga Hamasi infiltruan kufirin jugor të Izraelit nga Gaza. Ajo që pasoi ishte një shkatërrim i paimagjinueshëm—vrasje, përdhunime, tortura dhe rrëmbime. Komunitete të tëra u rrënuan. Civilët—fëmijë, gra, të moshuar—ishin objektiva të drejtpërdrejta. Nuk u bë asnjë dallim, nuk u tregua mëshirë. Ishte një kasaphanë.
Mbi 1,200 njerëz u masakruan brutalisht brenda pak orësh. Skenat e përshkruara nga të mbijetuarit dhe ushtarët ishin më të këqija se makthet. Foshnja u therën me gjakftohtësi. Gra u përdhunuan dhe u gjymtuan. Të moshuarit u qëlluan në shtrat ose u dogjën të gjallë në shtëpitë e tyre. Familje të tëra u ekzekutuan bashkë. Në festivalin muzikor
Nova, qindra të rinj që festonin paqen dhe muzikën u gjurmuan dhe u masakruan—disa u qëlluan ndërsa përpiqeshin të iknin, të tjerë u rrëmbyen. Këto akte të egra nuk ishin spontane, por të organizuara—të regjistruara nga vetë terroristët dhe më pas të festuara si trofe.
Ishte një mizori e paparë në kohët moderne. Ishte një sulm jo vetëm ndaj Izraelit, por ndaj vetë themeleve të qytetërimit njerëzor.
Dy vite më vonë, dhimbja nuk ka kaluar. Dyzet e tetë pengje vazhdojnë të mbahen nga Hamasi në Gaza. Besohet se rreth njëzet prej tyre mund të jenë ende gjallë, megjithëse në gjendje të rëndë. Ata po jetojnë në kushte çnjerëzore—të kequshqyer, të torturuar, të izoluar dhe të zhveshur nga çdo dinjitet. Janë marrë nga shtëpitë e tyre, nga komunitetet e tyre, nga jetët e tyre—dhe bota, për shumicën, ka heshtur.
Publiku izraelit ende pret, ende vajton, ende shpreson. Mijëra njerëz mbeten të zhvendosur nga shtëpitë e tyre në jug të Izraelit. Komunitete si Kibbutz Be’eri dhe Kfar Aza, dikur simbole të bashkëjetesës paqësore dhe rezistencës, tani janë qytete fantazmë. Familje janë shkatërruar. Fëmijët jetojnë me trauma që asnjë fëmijë nuk duhet të përjetojë. Prindërit ndezin qirinj për bijtë dhe bijat e tyre të vrarë. Gjenerata të tëra janë plagosur thellë.
Po bota?
Bota, duket, ka ecur përpara. Titujt ndërkombëtarë janë zbehur. Protesta nëpër botë bëjnë thirrje për “rezistencë” dhe brohorasin në mbështetje të Hamasit, duke zbardhur krimet e 7 tetorit. Demonstruesit kërkojnë armëpushim pa përmendur çfarë e nisi luftën. Po përhapet një amnezi e rrezikshme, një refuzim për të njohur mizoritë që nisën këtë cikël dhune.
Kjo harresë kolektive nuk është vetëm një tradhti ndaj drejtësisë, por edhe një kërcënim për vetë vlerat mbi të cilat mbështetet bota perëndimore—të drejtat e njeriut, mbrojtja e civilëve dhe lufta kundër terrorizmit. Masakra brutale dhe përkrahja e saj alarmante në protesta pro-Hamas në qytete të Perëndimit janë një shenjë paralajmëruese e qartë. Kur bota toleron ose justifikon të keqen me pretekstin e “shprehjes politike”, ajo gërryen vetë them
elet e moralit të saj. Nëse mund të ndodhë në Izrael, mund të ndodhë kudo.
Pas masakrës, Izraeli nisi një operacion ushtarak në Gaza me dy objektiva të qarta: të sjellë në shtëpi të gjitha pengjet dhe të përfundojë sundimin e terrorit nga Hamasi në Rripin e Gazës. Për vite me radhë, Hamasi e kishte shndërruar Gazën në një fortesë terrori, duke devijuar ndihmat ndërkombëtare për të ndërtuar tunele, për të grumbulluar armë dhe për të planifikuar sulme. Masakra e 7 tetorit nuk ishte një incident i izoluar—ishte kulmi i viteve të militarizimit, urrejtjes dhe indoktrinimit.
Fushata e Izraelit në Gaza ka qenë e gjatë dhe e vështirë. Lufta urbane, përdorimi i civilëve si mburoja njerëzore nga Hamasi dhe kompleksiteti i shpëtimit të pengjeve e kanë zgjatur konfliktin më shumë sesa kushdo kishte shpresuar. Por objektivat mbeten të pandryshuara dhe të palëkundura: të lirohen pengjet dhe të shkatërrohet infrastruktura terroriste që kërcënon jetët izraelite.
Dy vite më vonë, Izraeli ende është në luftë. Por nuk është vetëm një luftë ushtarake, është gjithashtu një betejë emocionale dhe morale. Është një përpjekje për të mbajtur gjallë kujtesën, për të mos lejuar që historia të shtrembërohet dhe për të kërkuar drejtësi. Shërimi nuk mund të nisë pa drejtësi, dhe pa kthimin e pengjeve.
Është thelbësore të kujtojmë se kjo luftë nuk u nis nga Izraeli. Filloi me masakrën e të pafajshmëve: foshnja, familje, pjesëmarrës festivalesh, banorë të kibucëve. Filloi me lavdërimin e vdekjes dhe terrorit. Bota nuk duhet të ngatërrojë shkakun me pasojën, agresorin me mbrojtësin, terroristin me viktimën.
Dhe megjithatë, gjatë këtyre dy viteve, kemi parë një presion të shtuar ndërkombëtar ndaj Izraelit, thirrje për hetime dhe një armiqësi në rritje në diskursin publik. Qartësia morale që duhej të kishte dalë pas një masakre kaq brutale, është zbehur nga propaganda, keqinformimi dhe indinjata e njëanshme.
Kjo nuk është vetëm një çështje izraelite. Dështimi i botës për të reaguar me forcë ndaj këtyre mizorive, dhe gatishmëria për t’i toleruar apo justifikuar ato, është simptomë e një sëmundjeje më të thellë. Nëse terrorizmi mund të justifikohet kur viktimat janë izraelitë, atëherë e njëjta logjikë mund të përdoret, dhe do të përdoret, edhe gjetkë. Heshtja, apatia dhe në disa raste, përkrahja për këtë barbarizëm, krijojnë një precedent të rrezikshëm.
Ndërsa shënojmë dy vite nga masakra e 7 tetorit, duhet të angazhohemi sërish për të kujtuar të vërtetën e asaj që ndodhi. Duhet të nderojmë viktimat duke treguar historitë e tyre, duke kërkuar kthimin e pengjeve dhe duke mos lejuar që bota të harrojë. Duhet të kuptojmë se lufta kundër terrorizmit nuk është vetëm lufta e Izraelit, por e gjithë njerëzimit.
Izraeli mbetet i fortë, por plagët janë të thella. Ende është në pritje—të paqes, të shërimit, të drejtësisë. Dhe mbi të gjitha, është në pritje të kthimit të çdo pengu, një për një.
Kujtimi i 7 tetorit duhet të jetë një thirrje për ndërgjegjen njerëzore—jo vetëm për izraelitët apo hebrenjtë, por për të gjithë ata që besojnë në shenjtërinë e jetës njerëzore dhe nevojën për t’i bërë ballë së keqes. Sepse ajo që ndodhi atë ditë nuk ishte vetëm një krim ndaj një kombi, por ndaj vetë njerëzimit.
Shkruan: Galit Peleg, ambasadore e Izraelit në Shqipëri.
klankosova.tv.
