A do të përfundojë lufta në Ukrainë këtë vit?

Mes përgatitjeve për një ofensivë ruse dhe një kundërsulm ukrainas, skenarë të ndryshëm për mënyrën se si do të zhvillohet lufta duken të mundshëm. Ka kaluar pothuajse një vit që kur Rusia filloi një pushtim të plotë të Ukrainës, duke mbjellë vdekje dhe shkatërrim në të gjithë vendin. Çmimi i luftës është i zymtë: mijëra civilë ukrainas të vdekur, dhjetëra mijëra ushtarë nga të dyja palët të vrarë, miliona të zhvendosur, qytete dhe fshatra të tëra ukrainas të rrafshuara me tokë. Ndërsa kalojmë në vitin e dytë, të dyja palët po përgatisin ofensiva në shkallë të gjerë, me dhjetëra mijëra rekrutë të rinj dhe pajisje të reja të sofistikuara që dërgohen në vijën e frontit. Një gamë e gjerë skenarësh që janë të zbatueshëm në një masë të ndryshme mund të shpalosen këtë vit. E vetmja gjë që mund të parashikojmë me një shkallë të lartë besimi është se do të shohim një gjakderdhje në një shkallë më të madhe se vitin e kaluar. Qëllimet e deklaruara Në retorikën e tyre publike, Rusia dhe Ukraina duken të sigurta në fitoren e tyre, por duket se e përcaktojnë atë në terma të ndryshëm. Qeveria në Kiev e ka bërë të qartë se qëllimi i saj është çlirimi i të gjitha territoreve të Ukrainës që Rusia pushton aktualisht, përfshirë gadishullin e Krimesë. Vetë presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy ka thënë në një intervistë në nëntor për një kanal televiziv çek se sapo ushtria ukrainase të arrijë fitoren, ai do t’i bëjë pushimet në Krime. Disa zyrtarë ukrainas kanë shkuar edhe më tej, duke theksuar qëllimin e shpërbërjes së Federatës Ruse. Në fillim të këtij muaji, shefi i Këshillit të Sigurisë Kombëtare të Ukrainës, Oleksiy Danilov, shkroi në një shkrim të botuar në gazetën ukrainase “Ukrainska Pravda” se Rusia duhet të "de-kolonizohet", shtetësia e saj në formën aktuale u zhbë dhe lëvizjet për pavarësi të popujve të ndryshëm brenda kufijve të saj u inkurajuan. Ushtria ukrainase ka mundur të çlirojë disa zona, por pjesa më e madhe e territorit të pushtuar në 12 muajt e fundit mbetet nën kontrollin rus. Mobilizimi po vazhdon në të gjithë vendin dhe ushtria ukrainase po merr trajnime dhe armë të reja nga Perëndimi. Qëllimet e deklaruara fillimisht të presidentit rus Vladimir Putin ishin "çlirimi" i rajonit të Donbasit të Ukrainës dhe "denazifikimi" dhe "demilitarizimi" i vendit. Ushtria ruse nuk ka arritur të pushtojë plotësisht dy rajonet e Donbasit, Donetsk dhe Luhansk, por ka kapur pjesë të mëdha të dy rajoneve të tjera të Ukrainës në jug, Zaporizhia dhe Kherson, duke siguruar kështu një urë tokësore për në Krime. Në tetor, Putin nënshkroi legjislacionin për aneksimin zyrtar të këtyre rajoneve në Rusi. Në vjeshtë, autoritetet ruse kryen një fushatë mobilizimi mbarëkombëtar, duke shtuar rreth 300,000 trupa në forcat e rregullta të vendit. Disa prej tyre tashmë janë vendosur në vijën e frontit, si pjesë e ofensivës së re ruse, por shumica, duket se mbeten në rezerva. Me këtë përzierje të sukseseve dhe dështimeve ushtarake, Kremlini e ka lënë qëllimisht përkufizimin e tij të "fitores" në Ukrainë mjaft të paqartë. Kështu, ajo po i lejon vetes një gamë shumë më të gjerë të rezultateve të pranueshme në fushën e betejës. Ndërkohë, Perëndimi, ndonëse i bashkuar në mbështetjen e tij morale për Ukrainën, ka qenë gjithashtu i paqartë se si duhet të përfundojë lufta. Retorika zyrtare nga Uashingtoni, mbështetësi më i madh i Kievit, është se do të mbështesë qeverinë dhe ushtrinë ukrainase "për aq kohë sa duhet" në mënyrë që të sigurojë një fitore vendimtare ndaj Rusisë. Në Evropë, disa kanë qenë më të kujdesshëm. Presidenti francez Emmanuel Macron, për shembull, ka thënë se Rusia duhet të mposhtet, por jo të shtypet. Ukraina ka marrë rreth 40 miliardë dollarë ndihmë ushtarake nga Perëndimi, rreth 30 miliardë dollarë prej saj vetëm nga Shtetet e Bashkuara. Muajin e kaluar, vendet e NATO-s sapo kaluan një tjetër nga "vijat e kuqe" të vetë-imponuara duke lejuar furnizimet me tanke moderne gjermane dhe amerikane në Ukrainë, megjithëse në numër të kufizuar. Megjithatë jozyrtarisht, siç sugjeron një artikull i fundit i “Ëashington Post”, qeveria ukrainase po paralajmërohet se këtë vit mund të ketë shansin e fundit për të ndryshuar faktet në terren me mbështetjen e plotë perëndimore përpara bisedimeve të pashmangshme të paqes. Një sondazh i kohëve të fundit i politikëbërësve të Bashkimit Evropian, i kryer nga Këshilli Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë, tregon se kryeqytetet evropiane ndryshojnë shumë për atë se çfarë përfundimi në luftën në Ukrainë e shohin si real. Vetëm një pjesë e vogël e të anketuarve duket se e perceptojnë "çlirimin e plotë" të Kievit si një rezultat të mundshëm. Shumë presin që Rusia të mbajë kontrollin mbi disa territore të Ukrainës. Skenarët e mundshëm Ka shumë të panjohura për të bërë ndonjë parashikim të sigurt se ku do të gjenden Ukraina dhe Rusia pas një viti tjetër masakër. Por ka disa skenarë që duken më të mundshëm. Një fitore dërrmuese e Ukrainës, siç ishte parashikuar në Kiev, do të ishte një triumf i drejtësisë. Por është gjithashtu një skenar i ruletës ruse, sepse disfata e Putinit, veçanërisht çlirimi i Krimesë, mund ta shtyjë atë të përdorë armë bërthamore. Fati i njerëzimit, në këtë rast, do të jetë në duart e një njeriu të trazuar, i cili tashmë ka bërë të pamendueshmen duke nisur një luftë në shkallë të gjerë në Evropë. Fitorja ruse, nga ana tjetër, do të nënkuptojë një humbje vendimtare të Perëndimit dhe rendit botëror të përmbysur nga një autokraci agresive. Por Rusia nuk ka gjasa ta arrijë këtë duke pasur parasysh performancën e saj më pak se mbresëlënëse në fushën e betejës deri më tani. Midis këtyre dy ekstremeve qëndron një varg i tërë skenarësh më realistë, bazuar në një ekuilibër të ri që do të shfaqet pas sezonit të këtij viti të ofensivave ruse dhe kundërofensive ukrainase. Rusia ka të ngjarë të mbajë një pjesë të territorit ukrainas, por betejat e ardhshme do të vendosin se sa dhe sa përgjithmonë - ose, me fjalë të tjera, me çfarë kostoje njerëzore dhe ekonomike do të jetë në gjendje t'i mbajë ato. Një faktor i rëndësishëm është ndryshimi i madh në pritjet sociale në Rusi dhe Ukrainë në lidhje me rezultatin e luftës. Shoqëria ruse është e vakët për aventurizmin ushtarak të Putinit dhe zgjerimin territorial. Ai do të pranojë një gamë të gjerë rezultatesh që nuk janë haptazi poshtëruese ose të kushtueshme. Pritjet e Ukrainës, nga ana tjetër, janë jashtëzakonisht të fryra. Pothuajse çdo lloj kompromisi mund të kërcënojë qeverinë e Volodymyr Zelenskyy, e cila mori një lojë vdekjeprurëse duke refuzuar të zbatojë marrëveshjet poshtëruese të Minskut dhe duke vendosur të luftojë në vend që t'i nënshtrohet ultimatumeve të Putinit. Tani për tani, pothuajse çdo marrëveshje realisht e arritshme duket të jetë më e keqe për Ukrainën sesa kushtet e marrëveshjeve të hedhura të Minskut, gjë që kërkon pyetjen: Për çfarë ishin të gjitha këto sakrifica të mëdha? Për këtë arsye, Zelenskyy ka një nxitje shumë të fortë për të vazhduar luftën. Nëse nuk e bën këtë, ai po përballet me kërcënimin e reagimit të brendshëm, deri në një grusht shteti të armatosur nga elementë ushtarakë radikalë dhe militantë të ekstremit të djathtë. Megjithatë, këto frika rrjedhin kryesisht nga retorika luftarake e kohës së luftës nga lobistët radikalë dhe sondazhet e opinionit të kryera në një kohë kur njerëzit, veçanërisht ata që janë më të prirur për kompromis, kanë një nxitje shumë të fortë për të mos qenë të sinqertë në lidhje me preferencat e tyre. Nëse subjekti i tyre nuk është kapitullimi i plotë i Rusisë, çdo negociatë e qëndrueshme e paqes do të përfshijë dhënien e territorit nga Ukraina. Në varësi të performancës së vendit në fushën e betejës, kjo mund të jetë vetëm Krimea; Krimea dhe pjesë të Donbasit që Rusia i kontrollonte efektivisht përpara fillimit të agresionit të plotë vitin e kaluar; ose këto territore së bashku me ato që Rusia ka pushtuar në 12 muajt e fundit ose mund të marrë në të ardhmen. Vetëm sipas skenarit të parë Ukraina do të jetë në gjendje të pretendojë se ka arritur fitoren, si në përmirësimin e pozicioneve të saj në krahasim me ato të parashikuara në marrëveshjet e Minskut. Ajo që qëndron përpara këtë vit duket shumë e errët. Edhe duke lënë mënjanë kërcënimin e vërtetë bërthamor, është e vështirë të shmanget ndjenja bezdisëse se dhjetëra mijëra do të vdesin për të provuar se ky është një ngërç që zgjidhet më së miri në tryezën e bisedimeve. (Autori i shkrimit Leonid Ragozin është një gazetar i pavarur me qendër në Riga, Letoni) Publikuar në Aljazeera, përkthyer nga Klankosova.tv