Lufta e drejtë dhe e nevojshme për Ukrainën i vendos luftërat e fundit shkatërrimtare në alternativë, si Irakun dhe Afganistanin, në kontekstin e ndyrë që e meritojnë. Megjithatë, ka shenja shqetësuese se politikëbërësit perëndimorë nuk e kanë mësuar mësimin më jetik të këtyre konflikteve – nevojën për objektiva të qarta dhe një strategji të qartë për sukses.
Mund të duket evidente, por ia vlen të përsëritet se kjo është një fushatë ushtarake dhe kur bëhet fjalë për mbështetjen ushtarake, SHBA është, nëse jo i vetmi lojtar, deri tani më i rëndësishmi. Siç qëndrojnë gjërat, SHBA-ja nuk ka arritur të artikulojë qëllimet e saj të luftës. Ne dëgjojmë shumë për atë që SHBA "mbështet", si "integriteti territorial i Ukrainës". SHBA mbështet shumë gjëra: të drejtat e njeriut, proceset demokratike e kështu me radhë. Këto nuk janë të njëjta me qëllimet e saj të luftës. Synimet e NATO-s në luftën e Kosovës të vitit 1999, për shembull, ishin të qarta: forcat serbe jashtë Kosovës; një forcë paqeruajtëse dhe një administratë civile ndërkombëtare; dhe kthimin e refugjatëve. Objektivat e luftës së Gulfit të vitit 1991 ishin edhe më të thjeshta: dëbimi i forcave irakiane nga Kuvajti. Vlen të kujtohet, dhe jo rastësisht, se këto ishin ekspeditat ushtarake të fundit të suksesshme të perëndimit.
Ka kaluar mjaft kohë që SHBA-ja (dhe për rrjedhojë NATO-ja dhe aleatët e saj) të artikulojnë objektivat e tyre dhe të ofrojnë mbështetjen në përputhje me rrethanat. Dështimi për ta bërë këtë rrezikon një konflikt pa qëllim, të gjatë - dhe në të vërtetë të papërcaktuar - me humbje të mëdha të panevojshme jetësh.
Deri më tani kemi pasur të paktën tre artikulime shumë të ndryshme të strategjisë së gjerë të SHBA-së për Ukrainën. Së pari, në mars të vitit 2022, Joe Biden – ndoshta në një moment të pamatur që u tërhoq shpejt – shprehu një mendim se Vladimir Putin “nuk mund të qëndrojë në pushtet”. Ndryshim të regjimit, me fjalë të tjera. Menjëherë më pas, në deklaratën më bindëse mbi politikën amerikane që kemi dëgjuar deri më tani, sekretari i mbrojtjes i SHBA-së, Lloyd Austin, deklaroi: “Ne duam ta shohim Rusinë të dobësuar në atë shkallë sa nuk mund të bëjë gjërat që ka bërë për pushtimin e Ukrainës”. Kjo mund të përmblidhet si "gjakoji derisa t’u dhemb dhe vazhdo t'i gjakosësh".
Së fundmi, muajin e kaluar sekretari i shtetit, Antony Blinken, deklaroi qartë: “Fokusi ynë është të vazhdojmë të bëjmë atë që kemi bërë, që është të sigurohemi që Ukraina të ketë në duart e saj atë që i nevojitet për të mbrojtur veten, atë që i duhet që ta zmbraps agresionin rus, të merr përsëri territorin që i është marrë që nga 24 shkurti”. Ne mund ta përmbledhim këtë si "u jepni atyre mjaftueshëm për ta mbrojtur veten dhe për të rimarrë tokën". Kjo nuk përfshin Krimenë apo në të vërtetë pjesën më të madhe të Donbasit.
Nëse supozojmë se Biden foli gabim për ndryshimin e regjimit (jo domosdoshmërisht një supozim i saktë), ne kemi të paktën dy synime shumë të ndryshme, që nënkuptojnë rezultate shumë të ndryshme. Së pari, qasja e "gjakderdhjes së Rusisë pa lot" trajtohet më së miri duke vazhduar luftën për aq kohë sa të jetë e mundur, duke angazhuar dhe degraduar forcat e armatosura të Rusisë sa më thellë dhe për aq kohë sa të jetë e mundur, ndërsa mundësisht të ruhet lufta në një nivel të menaxhueshëm intensiteti. Kjo do të thotë përdorimi i forcave të Ukrainës si një ushtri përfaqësuese. Dan Crenshaë, një kongresmen republikan, e përmblodhi këtë qasje si "investim në shkatërrimin e ushtrisë së kundërshtarit tonë, pa humbur asnjë trupë të vetme amerikane".
Në qasjen e dytë, të përshkruar nga Blinken, deklarohen një grup shumë i kufizuar objektivash territoriale. Por ato në asnjë mënyrë nuk përputhen me qëllimin e deklaruar dhe të qartë të Ukrainës për të rikthyer të gjithë kufijtë e saj të njohur ndërkombëtarisht – duke përfshirë të gjithë Luhanskun, Donetskun dhe mbi të gjitha Krimenë. Në fakt, në asnjë moment nuk është bërë një deklaratë e pastër dhe e qartë nga SHBA se është politika e saj për të mbështetur operacionet ushtarake për të rimarrë territoret e humbura të Ukrainës.
Deri më tani, armatimi i transferuar në Ukrainë nuk ka përfshirë sasi të konsiderueshme të llojit të pajisjeve të rënda që do t'i lejojnë Ukrainës të rikthejë territoret e saj. Çelësi kryesor, siç kërkohet nga komanda ushtarake e Ukrainës, janë tanket e prodhuara nga SHBA-ja, automjete të blinduara luftarake dhe një ndryshim në sasinë e artilerisë. Këtu po flasim për qindra, jo për dhjetëra. Në fillim të këtij muaji, SHBA njoftoi transferimin e 50 automjeteve të blinduara luftarake Bradley. Ukrainasit kërkuan deri në 700.
Ndërsa mbështetja e perëndimit është bujare dhe e vlerësuar shumë, ka një të vërtetë të ashpër në qendër të saj. Ajo që u dha ishte e mjaftueshme për ukrainasit për të sfiduar forcat tokësore të Rusisë – veçanërisht avantazhin e saj të mëparshëm të artilerisë – dhe për të mbrojtur hapësirën e saj ajrore. Por është e pamjaftueshme që Ukraina të zhvillojë një luftë manovruese në shkallë të gjerë për të rimarrë provincat gjithnjë e më mirë të mbrojtura nga Rusia. Okupimi i vazhdueshëm i këtyre provincave, meqë ra fjala, përbën qëllimin e qartë parësor të luftës së Rusisë.
Furnizimi me pajisje ushtarake perëndimore tregon si drejt "gjakderdhjes së Rusisë pa lot" të Austinit dhe objektivit shumë të kufizuar të Blinken për ta rikthyer Ukrainën në linjat e kontrollit të 24 shkurtit 2022. Sigurisht që nuk ka asnjë provë që SHBA do të mbështesë diçka të ngjashme me objektivin ukrainas - rifitimi i të gjitha territoreve të saj të pushtuara – një fitore e qartë. Në të vërtetë, ka indikacione se SHBA-ja ngurron me vendosmëri që Ukraina të përpiqet ta bëjë këtë.
Vendosja e qëllimeve të mirëpërcaktuara do t'i lejonte SHBA-së të kalibrojë ndihmën e saj me një sërë planesh dhe program të qartë. Kjo do t'i jepte Ukrainës një shkallë sigurie se çfarë mund të presë dhe do t'i mundësonte asaj të planifikonte operacionet e saj në përputhje me rrethanat. Nëse synimet e Austinit ose në të vërtetë Blinken përfaqësojnë politikën e vërtetë të SHBA-së, atëherë është thelbësore që Ukraina ta kuptojë këtë. Alternativa është që Ukraina mund ta gjejë veten duke planifikuar operacione në shkallë të gjerë të pasigurt nëse do të marrë materialin e nevojshëm për t'i përfunduar ato, dhe të ketë një rrezik të madh dështimi. Kjo është situata në të cilën ndodhet tani.
Ashtu si në luftërat e krijuara keq të dy dekadave të fundit, rëndësia e synimeve dhe strategjisë së qartë të luftës mund të mos bëhet e dukshme në ditët e para të një fushate. Përkundrazi, bëhet e qartë kur gjërat shkojnë keq. Ne nuk mund të rrezikojmë përsëri, në një kauzë vërtet të drejtë, duke dështuar në artikulimin e qartë të objektivave tona.
Autori është Frank Ledwidge, i cili është një avokat dhe ish-oficer ushtarak që ka shërbyer në Ballkan, Irak dhe Afganistan
Shkrimi është publikuar në “The Guardian” dhe është përkthyer nga Klankosova.tv
