Ndërsa temperaturat rriten për shkak të ndryshimeve klimatike, nxehtësia mbi 20°C çon në më pak lindje meshkujsh, sipas një studimi të ri.
Kur temperaturat rriten mbi 20°C, lindin më pak djem krahasuar me vajza, ka zbuluar një studim i ri.
Studiuesit në Universitetin e Oksfordit zbuluan se ekspozimi ndaj nxehtësisë mund të rrisë vdekshmërinë prenatale në shtatzëninë e hershme, veçanërisht tek meshkujt, transmeton Klankosova.tv
Për shumë vite, raportet gjinore njerëzore në lindje - raporti i pasardhësve meshkuj me femra - mendohej të ishin konstante, të përcaktuara gjenetikisht dhe të pandryshueshme ndaj goditjeve sociale ose mjedisore, shkruan autorët.
Megjithatë, rezultatet e botuara në Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (PNAS) tregojnë se nxehtësia ekstreme mund të luajë një rol në numrin e djemve dhe vajzave që lindin në të gjithë botën.
Studiuesit analizuan të dhëna nga më shumë se pesë milionë lindje në 33 vende nën-Sahariane dhe në Indi. Ata zbuluan se nxehtësia e ambientit mund të rrisë vdekshmërinë para lindjes në shtatzëninë e hershme, veçanërisht tek meshkujt, në të dy rajonet e botës.
“Ne tregojmë se temperatura formëson në thelb riprodhimin njerëzor duke ndikuar se kush lind dhe kush nuk lind”, tha Abdel Ghany, bashkautor i studimit.
Ai vuri në dukje se gjetjet tregojnë se temperatura ka pasoja të matshme për mbijetesën e fetusit dhe sjelljen e planifikimit familjar, me implikime për përbërjen e popullsisë dhe balancën gjinore.
“Të kuptuarit e këtyre proceseve është thelbësore për të parashikuar se si mjedisi ndikon në shoqëritë në një klimë që po ngrohet”, shtoi ai.
Pragu i temperaturës 20°C
Studimi identifikoi 20°C si temperaturën në të cilën ndodh pamja në raporte, megjithëse ditët më të nxehta nuk e amplifikojnë në mënyrë proporcionale efektin.
Hulumtimet e mëparshme kanë zbuluar se ekspozimi ndaj nxehtësisë gestacionale kërcënon aftësinë e trupit të nënës për të termorregulluar, duke rritur rrezikun e humbjes së shtatzënisë. Nëse nëna është e dehidratuar, foshnja mund të mos marrë mjaftueshëm gjak, oksigjen ose lëndë ushqyese.
Jo vetëm një përgjigje biologjike
Ekspozimi ndaj nxehtësisë jo vetëm që dëmton shëndetin e nënës, por ndikon edhe në sjelljen e planifikimit familjar.
Autorët vunë në dukje se temperaturat e larta mund të ndikojnë në aksesin ndaj abortit përmes ndërprerjeve të lëvizshmërisë ose duke rritur pasigurinë financiare dhe duke ulur gjenerimin e të ardhurave.
Studimi thekson se efektet e nxehtësisë nuk janë të shpërndara në mënyrë të barabartë, shkruan autorët.
Gratë me më pak burime dhe ato që jetojnë në mjedise më të cenueshme preken më shumë, duke ngritur shqetësime në lidhje me zgjerimin e pabarazive shëndetësore për shkak të ndryshimeve klimatike.
Në Evropë, vendet po përjetojnë rritje të temperaturave, me më shumë se 100 ditë sezon të nxehtësisë në rajone të tilla si Shqipëria, Greqia, Portugalia dhe Spanja.
Viti 2024 shënoi numrin e dytë më të lartë të ditëve të stresit nga nxehtësia dhe netëve tropikale, kur temperatura nuk ra nga 20°C që është regjistruar ndonjëherë, sipas Organizatës Botërore Meteorologjike.
Ndërsa temperaturat globale pritet të rriten, studiuesit bëjnë thirrje për studime të mëtejshme mbi faktorët mjedisorë për të mbrojtur shëndetin e nënës dhe për të përmirësuar aksesin në kujdesin shëndetësor, për të zvogëluar ndikimet afatgjata në riprodhim dhe dinamikën e popullsisë. /Klankosova.tv
●●●
VZSHKRIMI NGA
Vanesa Zhugolli
Editorial nga Klan Kosova — ndjek shëndet dhe zhvillimet e tjera kryesore të vendit.
