Propozimi me 6 pika i Gjermanisë: Zgjerim i BE-së me vendet e Ballkanit Perëndimor

Gjermania propozon një paketë me gjashtë pika për zgjerimin e Bashkimit Evropian dhe mënyrën se si merren vendimet brenda unionit. Kreu i diplomacisë gjermane, Johann Wadephul foli gjatë Konferencës XIII të Adenauerit, “Formimi i guximshëm i së ardhmes së Evropës”, lidhur me pranimin e anëtarëve të rinj që duhet të jetë një proces gradual në të ardhmen. “Do të doja ta bëja shumë të qartë këtu se zgjerimi është pjesë e besueshmërisë sonë. Njerëzve në Ballkanin Perëndimor, për shembull, iu dha perspektiva e Evropës dekada më parë. Ne u detyrohemi atyre rezultate. Për këtë qëllim, më në fund duhet të bëjmë përparim konkret së bashku me vendet që janë të gatshme të reformojnë. Dhe është e qartë se një zgjerim për të përfshirë Islandën dhe Norvegjinë do të ishte gjithashtu më se i mirëpritur”, deklaroi ministri i jashtëm gjerman, shkruan TopChannel. Në të njëjtën kohë, ai foli edhe për mënyrën se si duhet të merren disa vendime të rëndësishme brenda Bashkimit Evropian. “Ne duam të arrijmë më shumë në Bruksel përmes ‘bashkëpunimit të zgjeruar’. Kjo do të thotë se në fushat e politikave në të cilat përparimi i përbashkët me të 27 shtetet anëtare nuk është i parashikueshëm, ne do të udhëheqim rrugën me një grup më të vogël shtetesh”, shtoi ai. Pjesë nga fjalimi i ministrit të jashtëm gjerman Ne jemi të besueshëm dhe të qëndrueshëm. Por në të njëjtën kohë, ne duhet të bëhemi më të shkathët, më fleksibilë dhe më inovativë. Për ta bërë këtë, Bashkimi Evropian duhet të përshtatet me realitetin. Duhet të ndryshojë dhe duhet të ndryshojë rrënjësisht. Ashtu si Adenauer dhe Schumann kërkuan dhe gjetën përgjigje për një rend të ri botëror – me bindje dhe guxim. Ne duam të ndërtojmë mbi këtë guxim. Sepse ne evropianët e kemi në duart tona. Do të doja të përmendja gjashtë pika konkretisht! Së pari, ne duam të arrijmë më shumë në Bruksel përmes “bashkëpunimit të zgjeruar”. Kjo do të thotë se në fushat e politikave në të cilat përparimi i përbashkët me të 27 shtetet anëtare nuk është i parashikueshëm, ne do të udhëheqim rrugën me një grup më të vogël shtetesh. Dhe të zbatojë masat e nevojshme në këtë grup të vogël në një mënyrë “evropiane”. Pa pasur nevojë të marrin pjesë menjëherë të gjithë. Është treguar se shtetet e tjera shpesh ndjekin shembullin më vonë. Ky do të ishte rasti ideal. Ne duam ta zgjerojmë këtë parim edhe në Politikën e Përbashkët të Jashtme dhe të Sigurisë. Në fakt, ende kërkohet unanimitet për bashkëpunim të zgjeruar. Propozimi im do të thotë që shtetet që nuk duan – ose ndoshta nuk mund – lihen jashtë për momentin, por nuk i pengojnë ata që duan të udhëheqin rrugën. Një grup shtetesh duhet të përfshihen gjithashtu në KZGJP mund të ecin përpara më lehtë. Sigurisht, ne gjithmonë do të përpiqemi të veprojmë në konsensusin e 27 – sepse kjo është pikërisht një nga pikat e forta të BE. Megjithatë, është e rëndësishme që ne si BE edhe nëse jo të 27 shtetet anëtare janë 100 për qind dakord. Bllokadat, sidomos ato të muajve dhe viteve të fundit, me të cilat BE janë të njohura. Mund ta shihnim deri javën e kaluar me lirimin e burimeve financiare: devijimi i disa apo edhe individëve është i mjaftueshëm për të bllokuar veprimet e të gjithëve. E them shumë qartë: kur bëhet fjalë për çështjet e sigurisë, parimi i unanimitetit mund të na vërë në rrezik ekzistencial. Sepse është çështje jete a vdekjeje! Ne e shohim këtë çdo ditë në Ukrainë. Në Politikën e Përbashkët të Jashtme dhe të Sigurisë, Evropa dështon rregullisht për shkak të një arkitekture që ka dalë nga koha. Tani konservatorët shpesh akuzohen gabimisht se duan të ruajnë gjërat e vjetra në mënyrë sfiduese. Ky nuk është rasti për politikën time të jashtme. Politika e jashtme konservatore është e orientuar drejt interesave të vendit. Ai ndryshon atë që duhet të ndryshojë në një botë në ndryshim për të mbrojtur arritjet e qytetërimit. Kjo më çon në pikën time të dytë: votimi me shumicë të kualifikuar. Gjermania dëshiron një BE që ndryshon dhe lëviz. Brukseli duhet të rrisë shpejtësinë e tij për këtë. Sidomos në politikën e përbashkët të jashtme dhe të sigurisë. Leva më e rëndësishme për këtë është vendimmarrja më e shpejtë me shumicë të kualifikuar. Ne nuk do të heqim dorë nga kërkimi i konsensusit si rezultat, por do ta bëjmë shumë më të lehtë duke hequr mundësinë e bllokimit. Qëllimi ynë mbetet uniteti më i madh i mundshëm i të njëzet e shtatë. Por rruga për të arritur atje nuk çon përmes emëruesit më të ulët të përbashkët. Ajo çon përmes guximit për të bërë fillimin. “Fjala Q”, siç e përshkroi së fundmi Përfaqësuesi i Lartë shumicën e kualifikuar, ka potencialin të BE për ta bërë atë të aftë për veprim aty ku aktualisht duhet të qëndrojë ende në një ndalesë. Meqë ra fjala, ne nuk jemi të vetmit në dëshirën për ndryshim: nën udhëheqjen tonë, dymbëdhjetë shtete anëtare tashmë janë bashkuar për të sjellë këtë ndryshim. Dhe ne do t’i drejtohemi të gjitha shteteve anëtare për këtë qëllim, përfshirë ato që janë ende skeptike. Më lejoni të jem shumë i qartë: na takon ne vendimmarrësve në Bashkimin Evropian ta përdorim këtë mjet për vendimmarrje të shpejtë. Kuadri ligjor është në fuqi, kontratat tashmë e parashikojnë këtë. Në sektorin e mbrojtjes, ne ishim në gjendje të tregonim se kjo mund të bëhet me Bashkëpunimin e Përhershëm të Strukturuar, PESCO. Në atë kohë, një grup njerëzish krijuan një instrument të suksesshëm të veprimit të përbashkët. Ne gjithmonë duhet të pyesim veten: Cili është qëllimi i vërtetë i parimit të unanimitetit? Dikur u prezantua për të garantuar sovranitetin e shtetit kombëtar në thelbin e tij më të ndjeshëm – politikën e jashtme dhe të mbrojtjes. Por çfarë mbetet nga ky sovranitet kombëtar nëse ushtrimi i tij mund të bllokohet nga një shtet i vetëm anëtar? Asgjë. Nuk shkon askund. Duhet të jetë gjithashtu një çështje e ndryshimit të qëndrimit: nëse unë, si shtet anëtar, nuk pajtohem me një propozim, përgjigja në një Komunitet prej 27 anëtarësh nuk mund të jetë ‘atëherë do ta bllokoj atë’. Përkundrazi, duhet të jetë një çështje e gjetjes aktive të zgjidhjes më të mirë të tolerueshme në një rast të tillë. Pika e tretë: një profil i qartë i politikës së jashtme për BE. Ne kemi nevojë për një kapacitet të shpejtë vendimmarrës me rezultate konkrete në Evropë. Aktualisht, Presidenti i Komisionit, Presidenti i Këshillit Evropian, Përfaqësuesi i Lartë dhe numri i madh i komisionerëve përgjegjës po bëjnë një punë të shkëlqyer. Në të njëjtën kohë, përgjegjësitë e politikës së jashtme dhe të sigurisë në Bruksel duhet të përshtaten qartë dhe të bashkohen. Për këtë qëllim, Shërbimi Evropian i Veprimit të Jashtëm duhet të jetë i ndërlidhur ngushtë me Komisionin. Në fund të fundit, këtu qëndrojnë burimet që formojnë politikën e jashtme sot, të tilla si tregtia, zhvillimi, fqinjësia, energjia, klima dhe zbatimi i sanksioneve. Siguria në rrjet ka nevojë për veprim në rrjet. A jemi ne në Bashkimin Evropian, i cili duhet të afirmohet në botë në një mënyrë krejtësisht të ndryshme nga 10, 15 ose 20 vjet më parë, në pozicionin e duhur për këtë? Kush e beson seriozisht këtë? Qëllimi ynë është ta bëjmë veprimin e jashtëm të Evropës më koherent, efektiv dhe strategjik. Në BE nuk është një strukturë statike: Le të shohim rrugën që kemi ndjekur vitet e fundit – nga lufta diplomatike për Busullën Strategjike si një analizë e përbashkët e kërcënimeve deri te koordinimi konkret i dërgesave të gjera evropiane të armëve në Ukrainë dhe financimi i projekteve të armatimit nga vendet anëtare. Shumë gjëra kanë ndodhur në BE. Ajo tashmë ka demonstruar disa herë aftësinë inovative që shumë e mohojnë atë. E gjithë kjo ndodhi brenda pak vitesh. Sepse ishte e nevojshme. Së katërti: fjalë kyçe sundim i ligjit. Pavarësisht gjithë zhvillimit të mëtejshëm, ne duhet të ndalemi dhe të shohim veten, kushtetutën e Unionit tonë. Për anëtarët që me vetëdije shkelin vlerat e Unionit. Sepse sundimi i ligjit është një nga vlerat më të larta që kemi ne evropianët. Gjithashtu formëson imazhin tonë në botë. Prandaj ne duam të forcojmë sundimin e ligjit në terma konkretë – në kuadër të negociatave për Kornizën e ardhshme Financiare Shumëvjeçare, por edhe duke forcuar nenin 7 EUV. Ne jemi të përkushtuar për të zhvilluar më tej mekanizmin e kushtëzimit. Fondet e BE-së nuk duhet të shkojnë për ata që shkelin vlerat tona të përbashkëta. Së pesti, aftësia për të vepruar do të thotë që institucionet mbeten në gjendje të funksionojnë, edhe nëse Unioni bëhet më i madh. Dhe duhet të bëhet më e madhe. Megjithatë, një Bashkim prej 33, 34 ose 35 shtetesh anëtare nuk mund të vazhdojë të veprojë me të njëjtën qasje që është krijuar për një grup shumë më të vogël anëtarësh. A duhet të kemi 35 komisionerë në të ardhmen? Unë këshilloj kundër kësaj. Traktatet tashmë parashikojnë një zgjidhje më të mirë: një Komision më të vogël që përfshin vetëm dy të tretat e numrit të shteteve anëtare. Dhe e njëjta gjë vlen edhe për Parlamentin Evropian. Ne tashmë mund t’i shohim në nivel kombëtar sfidat që sjell një parlament i madh. Prandaj ne duam të përshtatim përbërjen e Parlamentit Evropian dhe numrin e komisionerëve me kërkesat e një Unioni të zgjeruar. Kjo kërkon vendime nga Këshilli Evropian. Kjo është gjithashtu një çështje që duhet ta adresojmë. Sepse duam të shohim një BE. Por gjithashtu duhet të funksionojë në një mënyrë të zgjeruar. Dhe e kuptoj zhgënjimin e madh që sjellin procedurat e gjata të pranimit. Por së pari, ne duam të integrojmë anëtarët e rinj në një aleancë të fortë, dhe së dyti, ne gjithashtu kemi nevojë për një ndryshim të qëndrueshëm në kandidatët për anëtarësim. Zgjerimi është një proces transformues. Dhe pika ime e gjashtë: procesi i zgjerimit. Unë propozoj që rruga drejt pranimit të anëtarëve të rinj duhet të hartohet si një proces gradual në të ardhmen. Rritja e integrimit gradual është e imagjinueshme, përmes fazave paraprake drejt anëtarësimit të plotë. Një mekanizëm i tillë do të mundësonte gjithashtu zvogëlimin e rezervave të disa anëtarëve në lidhje me anëtarësimet e hershme të plota. Në të ardhmen, traktatet e anëtarësimit mund të përmbajnë gjithashtu klauzola për kushtet e fondeve dhe të forcojnë më tej parimin e bashkëpunimit të sinqertë. Megjithatë, do të doja ta bëja shumë të qartë këtu se zgjerimi është pjesë e besueshmërisë sonë. Njerëzve në Ballkanin Perëndimor, për shembull, iu dha perspektiva e Evropës dekada më parë. Ne u detyrohemi atyre rezultate. Për këtë qëllim, më në fund duhet të bëjmë përparim konkret së bashku me vendet që janë të gatshme të reformojnë. Dhe është e qartë se një zgjerim për të përfshirë Islandën dhe Norvegjinë do të ishte gjithashtu më se i mirëpritur. Me këto gjashtë propozime, dua të përpiqem ta bëj Bashkimin tonë Evropian më të aftë për të vepruar. /tch