Përdorimi i fishekzjarreve, traditë e katër korrikut në SHBA

Përdorimi i fishekzjarrëve me bollëk mund të duken si një traditë amerikane, veçanërisht në katër korrik, madje origjina e shfrytëzimit të tyre shkon që prej shekujsh, para shfaqjes së parë të fishekzjarrëve të Ditës së Pavarësisë në Filadelfia në 1777. Format më të hershme të piroteknikës së tillë mund të gjurmohen rreth 2,000 vjet më parë në Kinë, tranmsemton klankosova.tv. Gjatë Dinastisë Han në 200 BC, thuhet se njerëzit kishin pjekur kërcell bambu derisa të bëheshin të zeza dhe të cingëronin, dhe ajri brenda kërcellëve të zbrazët do të shpërthente. "Baozhu" është një fjalë mandarin për fishekzjarrët që përkthehet drejtpërdrejt në "bambu që shpërthen". Ekspertët e historisë kineze thonë se në një moment midis 600 vjetëve pas Krishtit dhe 900 pas Krishtit, alkimistët kinezë e çuan atë ide në nivelin tjetër duke mbushur filizat e bambusë me barut të bërë nga kallami (nitrat kaliumi, squfuri dhe karboni i marrë nga qymyri), dhe duke i hedhur ato në një gropë zjarri. Pluhuri prej çeliku ose ashkël prej gize u shtuan për t'i bërë ato të shkëlqejnë. Një tjetër recetë për fishekzjarrët kineze botuar nga Akademia e Shkencave e Parisit në shekullin e 18-të raportoi se "zjarri kinez u bë duke shtypur enë të vjetra hekuri dhe copa në rërë dhe duke shtuar rërë në barut". Këto fishekzjarrë përdoren shpesh gjatë Festivaleve të Vitit të Ri dhe dasmave për të trembur shpirtrat e këqij. Ndërsa përbërësit e barutit u përhapën në perëndim pasi ‘Rruga e Mëndafshit’ hapi tregtinë dhe mongolët morën rrugën për në Evropë në shekullin e 13-të, kështu u bënë edhe fishekzjarrët, sipas Simon Werritt, një historian i shkencës dhe autor i Fishekzjarrëve: Artet dhe Shkencat Piroteknike në Historinë Evropiane. Ata u bënë pjesë e festimeve zyrtare, nga shfaqja vjetore e fishekzjarrëve "Girandola" në Castello Sant'Angelo në Romë deri në kurorëzimin e Anne Boleyn në 1533 si Mbretëresha e Anglisë. Kështu që nuk ishte për t'u habitur që, posa korriku i katërt filloi të festohej si Dita e Pavarësisë së Amerikës, fishekzjarrët ishin pjesë e planit. Mbi të gjitha, John Adams tha se ai shpresonte që përvjetori i pavarësisë të shënohej për vitet që do të vinin nga "armë" dhe "zjarre" dhe "ndriçime". Për shkak se shfaqja e parë e fishekzjarrëve të 4 korrikut ndodhi në mes të Luftës Revolucionare, disa historianë besojnë se supozohej se ishin një "forcues i moralit". Festimet në atë kohë do të kishin përfshirë edhe gjuajtjen e topave dhe armëve, duke shtuar natyrën shpërthyese të festave. Me fundin e luftës dhe shqetësimin në rritje për sigurinë publike, ato armë zjarri u larguan përfundimisht nga festimet dhe u zëvendësuan pothuajse tërësisht nga fishekzjarrët, të cilave shpesh u jepej vula zyrtare e miratimit me shpresën e tërheqjes së qytetarëve në festat publike. Sot, megjithëse fishekzjarrët tani janë një traditë e themeluar mirë e 4 korrikut, ata ende kanë ruajtur një lidhje me origjinën e tyre: në vitin 2016, sipas Byrosë së Regjistrimit të SHBA, fishekzjarrë me vlerë 296,2 milion dollarë u importuan në SHBA nga Kina raporton Time, përcjell klankosova.tv.