Lajmet e fundit
Ish-kryeministri holandez Mark Rutte merr sot detyrën si shef i NATO-s i ngarkuar me mbajtjen e aleancës ushtarake perëndimore së bashku me luftën në Ukrainë në një moment kritik dhe një zgjedhje kyçe presidenciale në SHBA që po afron.
Në një ceremoni në selinë e NATO-s në Bruksel, Rutte do të marrë postin e sekretarit të përgjithshëm nga Jens Stoltenberg i Norvegjisë, i cili ka mbikëqyrur organizatën gjatë një dekade të trazuar të shënuar mbi të gjitha nga pushtimi i Ukrainës nga Rusia në vitin 2022.
Zyrtarët dhe diplomatët e NATO-s presin që Rutte të ruajë prioritetet e Stoltenbergut në aleancën prej 32 anëtarësh – duke mbledhur mbështetje për Ukrainën, duke i shtyrë vendet e NATO-s të shpenzojnë më shumë për mbrojtjen dhe mbajtjen e SHBA-së të angazhuar në sigurinë evropiane.
Por pasiguria varet si për konfliktin në Ukrainë, i cili është kthyer në një luftë të ashpër rrënimi, ashtu edhe për mbështetjen e ardhshme të SHBA-së për NATO-n dhe Kievin, me skeptikun ndaj NATO-s, Donald Trumpin në një garë të ngushtë elektorale me zëvendëspresidenten Kamala Harris.
Rutte, i cili dha dorëheqje si kryeministër holandez këtë vit pas një rekordi prej 14 vitesh në detyrë, ka qenë një mbështetës i vendosur i Ukrainës. Ai u ka kërkuar gjithashtu evropianëve që të "ndalojnë së ankuari" për ish-presidentin e SHBA Trump dhe të vazhdojnë me rritjen e mbrojtjes së kontinentit.
Roli kryesor
Lufta në Ukrainë e ka kthyer NATO-n – e themeluar në vitin 1949 për të penguar dhe mbrojtur kundër çdo sulmi ndaj Evropës Perëndimore nga Bashkimi Sovjetik – në qendër të çështjeve ndërkombëtare.
Suedia dhe Finlanda braktisën traditat e gjata të mosangazhimit për t'u bashkuar me radhët e NATO-s dhe për të përfituar nga klauzola e saj e mbrojtjes kolektive, sipas së cilës një sulm ndaj një anëtari konsiderohet si sulm ndaj të gjithëve.
Lufta gjithashtu e shtyu NATO-n të dërgonte mijëra trupa të tjera në krahun e saj lindor dhe të rinovonte rrënjësisht planet e saj të mbrojtjes për të marrë mundësinë e një sulmi nga Moska më seriozisht se në çdo moment që nga fundi i Luftës së Ftohtë.
Ndërsa liderët perëndimorë theksojnë se NATO është një aleancë mbrojtëse, Moska e ka portretizuar prej kohësh atë si një kërcënim për sigurinë e Rusisë.
Një nga detyrat kryesore të Ruttes do të jetë të bindë anëtarët e NATO-s që të dalin me trupa shtesë, armë dhe shpenzime për të realizuar plotësisht planet e reja të mbrojtjes, thonë diplomatët dhe analistët, raporton Reuters, transmeton Klankosova.tv.
Shtetet e Bashkuara janë fuqia mbizotëruese e NATO-s, por aleanca i merr vendimet me konsensus, kështu që një pjesë e madhe e punës së sekretarit të përgjithshëm është të krijojë kompromise mes aleatëve.
Diplomatët thonë se përvoja e gjatë e Rutte në drejtimin e qeverive të koalicionit e bën atë të përshtatshëm për rolin e ri.
Por ata thonë se atij mund t'i duhet të frenojë një tendencë të rastësishme për të kritikuar troç vendet e tjera evropiane dhe një këmbëngulje për kursimin fiskal që ka mërzitur evropianët lindorë, të cilët duan huamarrje të përbashkët të Bashkimit Evropian për projektet e mbrojtjes.
