Historia e veteranëve amerikanë që gjetën paqen në Vietnam

Në vitin 1968 David Edward Clark ishte pjesë e kampit që ishte ngritur në malet e Da Nang’s Marble e tani pothuajse pesë dekada më pas ai e kujton kohën si ishte gjatë luftës, transmeton Klan Kosova.

“Ne kishin një rregull që nuk duhej të largoheshim kurrë pa një armë. Kështu që ecja gjithmonë me një armë M16. E këtë armë ia fusja në fytyrë çdo vietnamezi që takoja në rrugë. Burrave, grave e fëmijëve. Dëshiroja që ata të ma kishin frikën”.

Dyzetë vjet më pas Clark u kthye sërish në Vietnam, por kësaj rradhe jo të luftoj me komunistët por të fillojë një jetë të re. Clark është një ndër veteranët amerikanë të cilët kanë vendosur të jetojnë në Vietnam. Shumë prej tyre jetojnë në rrethin e Da Nang, një qytet ku SHBA-ja ka pasur aeroportin e saj ushtarak dhe ku kishin zbritur për herë të parë trupat amerikane më 1965.

Clark tregon se kur ishte kthyer në SHBA pas luftës nuk kishte kaluar asnjë ditë pa menduar për Vietnam.

“Shpesh zgjohesha nga gjumi i djersitur dhe mezi merrja frymë. Shihja njerëz që nuk ndodheshin aty. Njëherë u ngrita në mes të natës duke pritur të më sulmojnë vietnamezët. E vetmja mënyrë se si të ikja nga këto kujtime ishte të dehesha. Kështu që unë pija shumë, tepër shumë”.

Në vitin 2007, Clark më në fund vendosi që të bëjë një hap prapa. Për këtë, ai u kthye sërish në malin ku ishte ballafaquar për herë të parë me armikun.

“Kur po ngjitesha në mal ndjeja paqen që nuk e kisha ndier asnjëherë më parë. Nuk kishte më bomba, luftë, avion ushtarakë. Atëherë e kuptova që lufta kishte përfunduar”.

Vlerësohet se që prej viteve 1990 mijëra veteranë janë rikthyer në Vietnam, shumica prej tyre për një vizitë të shkurtë për të kujtuar vendin ku kishin shërbyer si ushtar.

Dekada pas rënies së Saigon (tani qytetit Ho Chi Minh), shumë ish ushtarë e pyesin veten se pse kanë luftuar.

Një nga ta është edhe Richard Parker, një 66 vjeçar i cili thotë se pas luftës kishte dëgjuar shumë komplote për atë se çfarë kishte ndodhur në Vietnam.

Menjëherë pas lufte ai i kaloi 20 vjet pas alkoolit, drogës e seksit.

“Isha një vagabond që punonte në restorante dhe që udhëtoja nga një qytet në tjetrin. Për mua nuk kishte fare rëndësi nëse isha i gjallë apo i vdekur”, u shpreh Parker.

Kujtimet e tmerreve dhe vdekjeve të shumta që pa në Vietnam e kishin përndjekur ngado që shkonte.

“Më ishte shpërlarë truri dhe më parë dëshiroja që të shkoja në luftë t’i vrisja komunistët. Por pasi lash Vietnamin, unë i doja shumë njerëzit atje”.

“Si mund të ishin të rrezikshëm? E vetmja gjë që ata dëshironin të bënin ishte që të rrisnin oriz dhe të bëhen me fëmijë”, u potencua Parker.

Për shumë vite Parker ka vuajtur nga një çregullim i stresit post-traumatik, një sëmundje që sot ka prekur më shumë se 11% të veteranëve amerikanë që ishin në luftën e Vietnamit. Madje dhjetëra-mijëra kanë kryer vetëvrasje.

Për Parker mënyra e vetme që t’i largonte djajtë që e përndiqnin ishte që të rikthehej në Vietnam.

“Këtu kam gjetur paqen me veten. Ndonjëherë shkoj në vendet ku luftonim. Çfarë në atë kohë ishte kaos dhe luftë tani është vend me plot shpresë dhe një vend me shumë jetë”.