Emisari i Sllovenisë: E ardhmja e të gjithë rajonit të Ballkanit Perëndimor është brenda BE-së

Emisari i Sllovenisë për Ballkanin Perëndimor, Anzhej Frangesh, ka deklaruar se Kosova dhe Serbia duhet të japin maksimumin për të shkuar para në dialog, sipas tij, në këtë proces është i nevojshëm mendimi strategjik. Në një intervistë ekskluzive për Klankosova.tv, ai ka folur për liberalizimin e vizave, duke theksuar se shteti slloven ofron përkrahje pa asnjë kusht për procesin e liberalizimit të vizave. Frangesh u shpreh se agresioni rus kundër Ukrainës ka një efekt potencialisht destabilizues në rajonin e Ballkanit Perëndimor, dhe se Bashkimi Evropian dhe NATO-ja janë duke u marrë me sfidat e vendeve të rajonit që kanë nga lufta në Ukrainë, njofton Klankosova.tv. Sipas tij, e ardhmja e të gjithë rajonit të Ballkanit Perëndimor është brenda BE-së. Teksa, rreth emërimit të tij në këtë pozitë, ka thënë se mund të kontribuojë në përmbushjen e objektivave të politikës së jashtme të Sllovenisë në Ballkanin Perëndimor, siç janë përshpejtimi i procesit të zgjerimit të BE-së dhe sigurimi i stabilitetit në rajon. Intervista e plotë: A mund të shpjegoni se çfarë roli do të ushtroni si Emisar i Sllovenisë për Ballkanin Perëndimor, cilat janë disa nga specifikat e misionit tuaj? E ardhmja e të gjithë rajonit të Ballkanit Perëndimor është brenda BE-së. Sllovenia ka zhvilluar marrëdhënie të ngushta me të gjitha vendet e rajonit dhe – si një përkrahëse e një të ardhmeje evropiane – përcjell mesazhe nga rajoni për partnerët evropianë dhe ndërkombëtarë. Besoj se ne jemi të vendosur mirë për të kuptuar disa procese rajonale. Sllovenia ka një politikë të qartë për të mbështetur rajonin sa herë që është e mundur dhe jam i sigurt se edhe ne mund të bëjmë diçka të mirë – veçanërisht duke ofruar ndihmë dhe mbështetje. Kam një përvojë pune në vendet e Ballkanit Perëndimor dhe besoj se, si i dërguar i posaçëm, mund të kontribuoj në përmbushjen e objektivave të politikës së jashtme të Sllovenisë në Ballkanin Perëndimor, si përshpejtimi i procesit të zgjerimit të BE-së dhe sigurimi i stabilitetit në rajon. Për ta arritur këtë, unë jam duke vizituar të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor. Që nga marrja e detyrës, unë jam takuar me liderë politikë, shoqërinë civile dhe aktorë ndërkombëtarë për të mbledhur pikëpamjet e tyre dhe për të përcjellë mesazhe, kurdo që është e nevojshme. Procesi i dialogut Kosovë-Serbi është duke zgjatur për vite me radhë, por akoma nuk e ka një epilog përfundimtar, kur mendoni se do të ndodhë kjo, cili do të jetë kontributi i juaj sa i përket këtij procesi? Unë jam i dërguari slloven për Ballkanin Perëndimor, pa përfshirje të drejtpërdrejtë në procesin e lehtësimit. Dialogu Prishtinë-Beograd udhëhiqet nga BE-ja dhe pikërisht kështu duhet të jetë. Ky proces nuk ka alternativë, dhe të dyja palët duhet të angazhohen plotësisht dhe të mbesin të përkushtuara për arritjen e rezultateve. Sllovenia po bën maksimumin për të mbështetur përpjekjet e të dërguarit të BE-së, Miroslav Lajçak, dhe ekipit të tij. E njëjta gjë vlen edhe për të gjithë të dërguarit specialë dhe ne të gjithë bashkërendojmë përpjekjet tona në mënyrë që BE-ja të jetë e suksesshme në misionin e saj. Ne besojmë plotësisht në aftësinë e ekipit të BE-së për të drejtuar procesin dhe për të arritur rezultatet e nevojshme. Dialogu ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit është vendimtar për stabilitetin rajonal. Procesi shpesh ndikohet nga realitetet politike, qoftë nga dy vendet e përfshira apo tjetërkund në Evropë apo në botë. Duket se si palët ashtu edhe ndërmjetësuesit më shpesh po merren me çështjet e zbatimit dhe tensionet në terren. Kjo është e kuptueshme, pasi nuk ka asnjë platformë tjetër përveç dialogut për të adresuar probleme të tilla. Kështu ishte në vitin 2011 dhe është edhe sot. Jemi të kënaqur që kohët e fundit janë trajtuar disa çështje serioze dhe shpresojmë se politika e hapave të vegjël do të çojë në zgjidhjen e çështjeve kryesore. Përparimi i vazhdueshëm është thelbësor pasi njerëzit po përballen me shumë vështirësi në jetën e tyre të përditshme. Është e rëndësishme të punohet vazhdimisht për të minimizuar tensionet dhe për të parandaluar përshkallëzimin. Megjithatë, është i nevojshëm mendimi strategjik. Si e shihni emërimin e aq emisarëve për Ballkanin Perëndimor. Ka një të BE-së, një nga SHBA, Britania e Madhe, Gjermania dhe së fundmi edhe shteti juaj? Emërimi i të dërguarve specialë ose funksioneve të ngjashme për Ballkanin Perëndimor është, për mendimin tim, shumë i mirëpritur. Kjo jep mundësi shtesë për të qëndruar të lidhur me të gjitha nivelet. Është e vështirë të kuptosh situatën pa qenë prezent në kryeqytete dhe pa biseduar me një gamë të gjerë bashkëbiseduesish, qoftë nga institucionet, partitë në pushtet, opozita apo shoqëria civile. Të dërguarit gjithashtu kanë mundësinë të komunikojnë rregullisht, të shkëmbejnë ide dhe të koordinojnë mesazhet dhe politikat. Me pak fjalë, ky është një forum shumë i dobishëm dhe jam më se i lumtur që mund të marr pjesë dhe të punoj me kolegët e mi. A planifikoni të vizitoni Kosovën së shpejti? Kosova kohëve të fundit ka pasur shumë vizita nga diplomatë ndërkombëtarë, veçanërisht të dërguar nga SHBA, Evropa dhe Britania e Madhe. Para dy javësh vizitova Prishtinën me të dërguarin special të Qeverisë Federale Gjermane për Ballkanin Perëndimor, Manuel Sarrazin dhe u takova me kryeministrin e Republikës së Kosovës, Albin Kurti, ministren e Jashtme Donika Gërvalla-Schwarz, zëvendëskryeministrin e parë Besnik Bislimi, dhe përfaqësues të partisë Lista Serbe. Biseduam për situatën aktuale në rajon, marrë parasysh marrëdhëniet ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. Sllovenia po punon ngushtë me partnerët për të ndihmuar në gjetjen e zgjidhjeve dhe uljen e tensioneve. Bisedimet në Kosovë ishin të dobishme për të kuptuar qëndrimet e tyre. Shpresojmë se kemi ndihmuar edhe me disa ide. Komisioni Evropian thotë se Kosova i ka përmbushur të gjitha kriteret për liberalizim të vizave, por akoma jo të gjitha shtetet anëtare të Këshillit Evropian nuk janë pro këtij procesi për kosovarë, si e komentoni këtë, a është e drejtë sipas juve? Ne besojmë se ekziston një mundësi reale që njerëzit nga Kosova së shpejti të mund ta gëzojnë një regjim pa viza me BE-në. Sllovenia e mbështet këtë proces pa kushte, sepse e dimë se Kosova do të bëjë gjithçka që është e mundur për të adresuar shqetësimet e shteteve anëtare kur të zbatohet regjimi i ri. Qytetarët e Kosovës duhet të kenë mundësi të udhëtojnë lirshëm. Një vendim politik duhet të merret para fundit të këtij viti dhe të zbatohet sa më shpejt që të jetë e mundur. Kryeministri kosovar Albin Kurti është kundër nismës "Ballkani i Hapur", ai thotë se i mbështet nismat si Procesi i Berlinit. Cili është mendimi i juaj për këtë qëndrim, a duhet Kosova të jetë pjesë e "Ballkanit të Hapur"? Sllovenia i mbështet të gjitha nismat rajonale që janë gjithëpërfshirëse dhe të dobishme për vendet pjesëmarrëse. Samiti i fundit i Procesit të Berlinit solli përparim thelbësor në rajon. Proceset në atë kuadër, në të cilat merr pjesë edhe Sllovenia, sipas mendimit tonë janë vendimtare për zhvillimin e ardhshëm të Ballkanit Perëndimor. Besoj se duhet të kërkojmë sinergji midis të gjitha nismave ekzistuese. Sa mendoni se pushtimi rus i Ukrainës rrezikon rajonin e Ballkanit duke ditur se në këtë pjesë ndodhet një aleat i Rusisë, Serbia? Agresioni rus kundër Ukrainës ka një efekt potencialisht destabilizues në rajon. Kryesisht, të gjitha vendet po përballen me rritje të konsiderueshme të kostos së jetesës, veçanërisht në fushën e energjisë dhe ushqimit. Kohët e fundit kemi qenë dëshmitarë të disa kërcënimeve serioze kibernetike. E gjithë kjo, natyrisht, nuk kufizohet vetëm në rajon. Ka shumë shembuj të pasojave të luftës në Ukrainë që mund t'i përmendim, por më e rëndësishmja për të vënë në dukje është se BE-ja dhe NATO-ja po i ndihmojnë vendet e rajonit të zbusin pasojat dhe të adresojnë sfidat. Solidariteti ynë duhet të shtrihet edhe në Ballkanin Perëndimor. Megjithatë, kjo duhet parë si një mundësi. Disa konsiderata gjeostrategjike tani vlejnë edhe për Ballkanin Perëndimor, ose të paktën ne besojmë kështu. BE-ja, në disa aspekte edhe NATO, duhet të bëjnë gjithçka që munden për të mos lejuar ndikimin keqdashës të të ashtuquajturve aktorë të tretë, përfshirë Rusinë. Duket se vendet anëtare të BE-së janë të përgatitura për të marrë disa vendime të vështira politike në lidhje me rajonin. Besoj se e gjithë kjo ofron një mundësi unike për të ecur përpara më shpejt. Kur besoni se do të ketë anëtarësim për gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor në BE? Siç thashë më parë, e ardhmja e të gjithë rajonit të Ballkanit Perëndimor është brenda BE-së. Diplomacia sllovene ka dëshmuar të jetë proaktive dhe serioze sa i përket mbështetjes së saj për Ballkanin Perëndimor – jo vetëm në mënyrë deklarative, por edhe shumë konkrete. Kjo është arsyeja pse Sllovenia mirëpret rekomandimin e Komisionit Evropian që Bosnjë-Hercegovinës t’i jepet statusi i kandidatit për në BE. Ky është një mesazh i rëndësishëm jo vetëm për të ardhmen e Bosnjë-Hercegovinës dhe qytetarëve të saj, por edhe për të gjithë Ballkanin Perëndimor. Mbështetja e dukshme nga vendet anëtare të BE-së është një shenjë e interesit dhe angazhimit shtesë në rajon. Shpresoj që vendet e Ballkanit Perëndimor ta njohin këtë mundësi dhe ta shfrytëzojnë atë. Dritarja e mundësive është këtu dhe të gjithë duhet të bëjnë çmos për të përfituar prej saj. /Klankosova.tv